Rozwód z orzekaniem o winie. Kiedy warto walczyć? Adwokat radzi

Decyzja o rozwodzie to dopiero początek. Kiedy emocje biorą górę, naturalnym odruchem jest chęć udowodnienia światu, kto zawinił. Jako adwokat rodzinny we Wrocławiu widzę to niemal codziennie. Przychodzisz do mnie i mówisz: „Chcę, żeby sąd orzekł jego/jej wyłączną winę!”.

Rozumiem ten ból. Zdrada, kłamstwa, przemoc – to zostawia ślad. Ale w sądzie liczą się fakty i chłodna kalkulacja. Musimy wspólnie ocenić, czy masz w ręku karty, które pozwolą wygrać to rozdanie.

Kiedy warto wnosić o orzekanie o winie?

Wnoszenie o orzekanie o winie ma sens ekonomiczny i strategiczny głównie w jednym przypadku: gdy walczymy o alimenty na Ciebie (na małżonka). Jeśli zarabiacie podobnie, a dzieci są już duże, walka o winę często staje się sztuką dla sztuki.

Musisz też pamiętać, że sąd nie jest od terapeutycznego głaskania po głowie. Sąd to maszyna do weryfikacji dowodów. Warto iść w ten proces, gdy druga strona drastycznie naruszyła zasady małżeńskie, a Ty jesteś stroną „czystą”. Rozwód z winy obu stron zamyka drogę do wielu korzyści finansowych, więc musimy być pewni wygranej.

Przesłanki orzeczenia winy (zdrada, alkohol, przemoc)

Polskie prawo nie ma zamkniętego katalogu win. Jednak w praktyce sądowej najczęściej spotykam się z „wielką trójcą”:

1. Zdrada małżeńska – to klasyk. Ale uwaga: SMS-y „Tęsknię” mogą nie wystarczyć. Potrzebujemy dowodów na relację intymną lub emocjonalną więź, która zniszczyła małżeństwo.
2. Nałogi (alkohol, hazard) – tutaj kluczowa jest powtarzalność i brak woli leczenia. Jeśli małżonek pije i awanturuje się, niszcząc życie rodzinne, jest to twarda przesłanka.
3. Przemoc (fizyczna i psychiczna) – absolutnie niedopuszczalna. Tutaj często posiłkujemy się procedurą Niebieskiej Karty czy zeznaniami świadków.

Pamiętaj jednak, że „niezgodność charakterów” to nie wina. To, że przestaliście się dogadywać, dla sądu jest powodem do rozwodu, ale zazwyczaj bez orzekania o winie.

Wina a alimenty na małżonka

To jest ten moment, w którym emocje zamieniamy na konkrety. Jeśli uzyskasz rozwód z wyłącznej winy małżonka, Twoja sytuacja alimentacyjna jest znacznie lepsza.

Przy wyłącznej winie byłego partnera, możesz żądać alimentów, jeśli rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie Twojej stopy życiowej. Nie musisz przymierać głodem (być w niedostatku). Wystarczy, że przez rozwód Twój standard życia spadł w porównaniu do tego, co było w małżeństwie.

To potężne narzędzie. Często to właśnie wizja płacenia alimentów na „byłą” do końca życia skłania drugą stronę do ustępstw w podziale majątku.

Konsekwencje rozwodu z winy wyłącznej

Wygrana w postaci orzeczenia o wyłącznej winie to nie tylko satysfakcja moralna, że „sąd przyznał mi rację”. To konkretne skutki prawne:

• Dożywotni obowiązek alimentacyjny (teoretycznie). Wygrywając winę, możesz żądać alimentów bez ograniczenia czasowego (do 5 lat, jak przy braku winy w przypadku niedostatku). Obowiązek wygasa zazwyczaj dopiero, gdy wejdziesz w nowy związek małżeński.
• Koszty procesu. Strona przegrywająca (winna) zazwyczaj musi zwrócić koszty procesu, w tym koszty Twojego adwokata (według stawek urzędowych).

Ale uwaga: wina nie ma bezpośredniego wpływu na podział majątku (chyba że marnotrawiono go np. na hazard) ani na kontakty z dziećmi. Zły mąż nie zawsze oznacza złego ojca w oczach sądu.

Długość procesu sądowego

Nie będę Cię okłamywał. Rozwód z orzekaniem o winie we Wrocławiu to nie jest kwestia jednej rozprawy. To proces trwający często od 2 do nawet 4 lat.

Dlaczego tak długo? Bo sąd musi przesłuchać Ciebie, Twojego małżonka, i często tabun świadków: ciotki, sąsiadów, kochanki, detektywów. Każdy musi przyjść, każdy musi zeznać. Często dochodzą do tego opinie biegłych psychologów (OZSS), jeśli macie małoletnie dzieci. Musisz mieć stalowe nerwy i dobrą strategię, żeby przetrwać ten czas w dobrej kondycji psychicznej.

Z życia wzięte – historia z sali sądowej

Pamiętam sprawę Pani Marty. Jej mąż był „ideałem” – szanowany lekarz, świetny ojciec. Marta czuła jednak, że coś jest nie tak. Znalazła paragon za biżuterię, której nigdy nie dostała. Mąż wypierał się wszystkiego, robiąc z niej wariatkę przed rodziną (tzw. gaslighting).

W sądzie był pewny siebie. Twierdził, że żona ma urojenia. Przełomem okazał się świadek – recepcjonistka z hotelu w górach, którą powołaliśmy w ostatniej chwili. Okazało się, że „szkolenia medyczne” męża były romantycznymi weekendami z asystentką. Mina męża, gdy zobaczył listę gości hotelowych, była bezcenna. Sąd orzekł wyłączną winę i zasądził wysokie alimenty na Panią Martę, co pozwoliło jej stanąć na nogi po latach bycia w domu. Warto było walczyć o prawdę.