Rozwód a kredyt studencki – czy musisz spłacać wykształcenie byłego małżonka?

Rozstanie to nie tylko emocje i podział płyt z muzyką. To przede wszystkim matematyka. Często brutalna. Kiedy w grę wchodzą długi zaciągnięte na edukację, robi się nerwowo. Czy dyplom magistra jest wspólny? Czy musisz oddać pieniądze, które poszły na czesne byłej żony? A może to Ty boisz się, że zostaniesz z długiem sam, mimo że mąż obiecywał pomoc?

Jako adwokat rodzinny we Wrocławiu widziałem już pary, które kłóciły się o każdy grosz wydany na „inwestycję w siebie”. Dziś wyjaśnię Ci, jak to wygląda w praktyce sądowej, bez zbędnego prawniczego bełkotu.

Kredyt studencki zaciągnięty przed ślubem

Zasada jest prosta, choć dla wielu zaskakująca. Kredyt zaciągnięty przed zawarciem związku małżeńskiego wchodzi do majątku osobistego dłużnika. Co to oznacza dla Ciebie? Że co do zasady, nie odpowiadasz za długi edukacyjne swojego partnera, które powstały, zanim powiedzieliście sobie „tak”.

Nawet jeśli pieniądze z transz kredytu studenckiego wpływały na konto, gdy byliście już małżeństwem (ale umowa była podpisana wcześniej), zobowiązanie ciąży na tym, kto je podpisał. Bank przyjdzie po pieniądze do kredytobiorcy, a nie do jego współmałżonka. To fundamentalna różnica w porównaniu do długów zaciąganych wspólnie.

Warto jednak wiedzieć, jak szeroki jest temat rozwodu a długów małżonka. Jeśli nie zabezpieczysz się odpowiednio, komornik może zapukać do drzwi, mimo że dług nie był Twój. W przypadku kredytu studenckiego chroni Cię jednak moment jego zaciągnięcia.

Spłata rat z majątku wspólnego – roszczenie o zwrot

Tu zaczynają się schody. Załóżmy, że Twój mąż miał kredyt studencki. Po ślubie, żyjąc we wspólnocie majątkowej, spłacaliście raty z Waszych wspólnych pensji. Sielanka trwała, dług malał. Teraz bierzecie rozwód.

Masz pełne prawo czuć się stratna. Przecież pieniądze, które mogły iść na wakacje czy remont, poszły na spłatę JEGO osobistego długu. Prawo stoi tu po Twojej stronie. Mamy tu do czynienia z tzw. nakładem z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków.

Przy podziale majątku możesz żądać rozliczenia tych kwot. Sąd wyliczy, ile pieniędzy „wspólnych” poszło na spłatę „prywatnego” długu i nakaże zwrot połowy tej kwoty (zakładając równe udziały). To mechanizm, który warto znać, bo często to jedyny sposób na odzyskanie gotówki.

Czy wykształcenie małżonka to „inwestycja” do podziału?

Wielu moich klientów pyta: „Panie Mecenasie, ja go utrzymywałam, opłacałam czesne, on się uczył, a teraz zarabia krocie. Czy ten dyplom to nasz wspólny majątek?”. Odpowiedź brzmi: niestety nie. W polskim systemie prawnym wykształcenie, umiejętności i potencjał zarobkowy są dobrami osobistymi.

Nie podlegają one podziałowi tak jak mieszkanie czy samochód. Nie możesz zażądać w sądzie „połowy wartości tytułu lekarza”. Możesz jednak wykorzystać ten fakt w innej bitwie – o alimenty na siebie.

To może Cię zainteresować: Alimenty na żonę lub męża – kiedy się należą?

Pomoc w spłacie długów edukacyjnych a podział

Jeśli pomagasz małżonkowi w spłacie jego długów, robisz to zazwyczaj z dobrego serca. Ale w sądzie liczą się dowody. Jeśli przy podziale majątku chcesz odzyskać pieniądze, musisz wykazać przepływy finansowe.

Wyciągi z konta to podstawa. Jeśli spłata nastąpiła jednorazowo (np. całkowita spłata kredytu studenckiego po otrzymaniu premii w pracy), łatwo to udowodnić. Jeśli były to comiesięczne raty przez 5 lat – sądowa buchalteria będzie bardziej skomplikowana, ale gra jest warta świeczki. Pamiętaj, że nakłady z majątku osobistego lub wspólnego na majątek drugiego małżonka nie przedawniają się tak szybko, jak inne roszczenia, i są rozliczane w jednym postępowaniu działowym.

Z życia wzięte – sprawa Pana Tomasza

Pamiętam sprawę Tomasza. Jego żona, tuż po ślubie, postanowiła zrobić kosztowne studia podyplomowe i MBA. Zaciągnęła na to kredyt (jeszcze jako panna), ale spłacali go wspólnie przez 4 lata małżeństwa. Tomasz, pracując na dwa etaty, de facto finansował te raty z „wspólnego wora”.

Gdy doszło do rozwodu, żona twierdziła, że kredyt był jej, więc Tomaszowi nic do tego. Sąd przyznał rację nam. Wykazaliśmy, że z majątku wspólnego wypłynęło ponad 40 tysięcy złotych na jej osobisty dług. Przy podziale majątku (mieszkania), żona musiała „oddać” Tomaszowi połowę tej kwoty, pomniejszając swój udział w nieruchomości. To była dla niej bolesna lekcja, że małżeństwo to nie darmowy sponsoring.

Sprawy finansowe przy rozwodzie są często bardziej skomplikowane niż sam rozwód. Zanim podpiszesz ugodę lub zrzekniesz się roszczeń, sprawdź, co Ci się należy. Warto też poczytać więcej o tym, jak wygląda podział majątku po rozwodzie oraz jak w takich sytuacjach działa rozdzielność majątkowa. Jeśli macie też inne zobowiązania, koniecznie sprawdź artykuł o kredycie hipotecznym a rozwodzie.

Chcesz zacząć działać, ale gubisz się w przepisach? Umów się na konsultację w mojej kancelarii we Wrocławiu. Ustalimy strategię i wycenimy Twoje szanse.