Unieważnienie uznania ojcostwa. Jak cofnąć podpis w USC, gdy dziecko nie jest Twoje?

Stałeś przed urzędnikiem w Urzędzie Stanu Cywilnego. Emocje, może presja, a może po prostu głębokie przekonanie, że to Twoje dziecko. Złożyłeś oświadczenie. Uznanie ojcostwa stało się faktem. Ale po pewnym czasie pojawia się cień wątpliwości. Plotki, brak podobieństwa, a w końcu wynik prywatnego testu genetycznego, który zwala z nóg.

Co teraz? Czy ten jeden podpis w USC wiąże Cię na całe życie? Czy musisz płacić alimenty na dziecko, które biologicznie nie jest Twoje? Prawo rodzinne przewiduje wyjście awaryjne, ale drzwi do niego są wąskie i otwarte tylko przez chwilę. Mówimy o procedurze zwanej unieważnieniem uznania ojcostwa.

Na czym polega unieważnienie uznania ojcostwa?

Wiele osób myli pojęcia. To nie jest to samo, co zaprzeczenie ojcostwa (które dotyczy dzieci urodzonych w małżeństwie). Unieważnienie dotyczy sytuacji, gdy mężczyzna dobrowolnie uznał dziecko (najczęściej w USC), ale zrobił to pod wpływem błędu lub groźby.

Aby sąd przychylił się do Twojego wniosku, musisz wykazać, że Twoje oświadczenie woli (słowa „to moje dziecko”) było wadliwe. Najczęściej chodzi o błąd co do pochodzenia dziecka. Myślałeś, że jesteś ojcem, matka Cię o tym zapewniała, a rzeczywistość okazała się inna. Jeśli wiedziałeś od początku, że dziecko nie jest Twoje, a mimo to je uznałeś – np. z miłości do partnerki – droga do unieważnienia jest w zasadzie zamknięta.

Dwa filary Twojej obrony: Błąd i Groźba

Kodeks rodzinny i opiekuńczy jest tutaj bezlitosny. Nie wystarczy powiedzieć „rozmyśliłem się” albo „rozstaliśmy się”. Musisz udowodnić jedną z dwóch rzeczy:

Pierwsza to wspomniany błąd. Musisz przekonać sąd, że w chwili składania oświadczenia byłeś święcie przekonany o swoim ojcostwie. Tutaj kluczowe będą dowody: SMS-y, zeznania świadków, a przede wszystkim – twarde dowody biologiczne (testy DNA), które potwierdzą, że żyłeś w nieświadomości.

Druga opcja to groźba. Zdarza się rzadziej, ale występuje. Jeśli uznałeś dziecko, bo ktoś groził Tobie lub Twoim bliskim (np. szantażował ujawnieniem kompromitujących materiałów, zniszczeniem kariery), możesz żądać unieważnienia. Tu również obowiązuje roczny termin, ale liczymy go od momentu, w którym stan obawy ustał.

Warto wiedzieć, że sprawa o unieważnienie toczy się przed sądem rejonowym. To poważny proces, w którym władza rodzicielska nad dzieckiem jest stawką. Jeśli wygrasz, z prawnego punktu widzenia stajesz się dla dziecka obcą osobą.

Historia z sali sądowej: „Przecież mieliśmy kryzys”

Pamiętam sprawę Michała (imię zmienione). Uznał syna swojej partnerki w USC zaraz po porodzie. Byli parą od lat, choć mieli burzliwy okres – kilkumiesięczną przerwę, podczas której mieszkali oddzielnie. Wrócił do niej, gdy dowiedział się o ciąży. Był szczęśliwy, dumny.

Trzy lata później, podczas kłótni o zdradę małżeńską (pobrali się w międzyczasie), żona w emocjach wykrzyczała: „Krzyś i tak nie jest Twój!”. Michał zamarł. Następnego dnia kupił test DNA w aptece. Wynik potwierdził słowa żony. Michał był zdruzgotany, ale przyszedł do mnie natychmiast.

W sądzie żona próbowała grać na czas. Twierdziła, że Michał wiedział o jej relacji z innym mężczyzną podczas ich rozstania i „zaakceptował ryzyko”. Musieliśmy udowodnić, że o ciąży dowiedział się jako o „owocu ich pojednania”, a nie skutku zdrady. Kluczowe okazały się dowody w postaci korespondencji z tamtego okresu. Sąd uznał, że Michał działał pod wpływem błędu. Unieważniono uznanie, a obowiązek alimentacyjny wygasł.

To może Cię zainteresować: Kiedy można przestać płacić alimenty?

Konsekwencje unieważnienia – co zyskujesz?

Wyrok unieważniający uznanie ojcostwa działa z mocą wsteczną (ex tunc). Oznacza to, że w świetle prawa nigdy nie byłeś ojcem tego dziecka. Skutki są daleko idące:

• Ustaje władza rodzicielska.
• Dziecko traci Twoje nazwisko (zazwyczaj wraca do nazwiska panieńskiego matki).
• Wygasa obowiązek alimentacyjny.
• Dziecko nie dziedziczy po Tobie (ani Ty po nim).

Wielu Klientów pyta też o zwrot zapłaconych już alimentów. Tutaj sprawa jest trudniejsza. Sądy często stoją na stanowisku, że pieniądze te zostały już „skonsumowane” na bieżące potrzeby dziecka. Jednakże, unieważnienie skutecznie hamuje konieczność płacenia w przyszłości. Jeśli interesuje Cię, jak wygląda procedura ustalenia ojcostwa biologicznego ojca, to jest to już osobny proces, który często następuje po Twojej wygranej.

Inni czytali również:

• Zaprzeczenie ojcostwa – terminy, których nie możesz przegapić
• Jakie dowody zdrady są dopuszczalne w sądzie?

Chcesz zacząć działać, ale gubisz się w przepisach? Umów się na konsultację w mojej kancelarii we Wrocławiu. Ustalimy strategię i wycenimy Twoje szanse.