Rozliczenie nakładów z konkubinatu: Czy odzyskasz pieniądze za remont u partnera?

Wchodzisz w związek, są motyle w brzuchu i wspólne plany. Wprowadzasz się do jego lub jej mieszkania. Zaczynacie remont. Ty płacisz za kafelki, on za robociznę, albo odwrotnie. Po kilku latach czar pryska, następuje rozstanie konkubentów, a Ty orientujesz się, że szafa wnękowa, którą sfinansowałeś, jest przytwierdzona do ściany w lokalu, do którego nie masz już kluczy.

Czujesz złość i bezsilność. Czy te pieniądze przepadły? Czy potraktowałeś remont jako prezent? Prawo nie reguluje wprost konkubinatu, ale to nie znaczy, że jesteś bezbronny. Jako adwokat rodzinny we Wrocławiu powiem Ci wprost: walka o zwrot pieniędzy po rozstaniu jest trudna, ale możliwa.

Remont mieszkania partnera – jak odzyskać wkład?

W małżeństwie sprawa jest prosta – mamy majątek wspólny. W konkubinacie każdy ma swój portfel. Jeśli wyłożyłeś gotówkę na remont mieszkania, które jest własnością Twojego byłego partnera, dokonałeś nakładu z własnego majątku na majątek osoby trzeciej. Brzmi chłodno, prawda?

W sądzie nie powołujemy się tu na przepisy o podziale majątku dorobkowego. Twoją bronią są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Musisz udowodnić, że Twój były partner wzbogacił się Twoim kosztem bez podstawy prawnej (czyli np. nie była to darowizna).

Sąd zapyta wprost: czy umawialiście się, że te pieniądze zostaną zwrócone? Jeśli nie było umowy na piśmie, zaczyna się gra na dowody i zeznania świadków. To moment, w którym nakłady z majątku osobistego muszą zostać precyzyjnie wyliczone.

Znaczenie faktur i dowodów przelewów

Tutaj emocje muszą ustąpić miejsca księgowości. W procesie o bezpodstawne wzbogacenie pozew musi być poparty twardymi kwitami. Słowa „dałem mu 50 tysięcy w gotówce” są w sądzie warte tyle, co zeszłoroczny śnieg, jeśli druga strona temu zaprzeczy.

Kluczowe są faktury na nazwisko partnera (czyli Twoje, jeśli to Ty płacisz) lub potwierdzenia przelewów z Twojego konta. Jeśli płaciłeś kartą partnera, a potem robiłeś mu przelew tytułem „zasilenie” – sprawa się komplikuje. Tytuł przelewu „na remont” ratuje sytuację. Tytuł „na życie” – pogrąża Cię.

Prace osobiste przy budowie domu konkubenta

Często zdarza się, że pieniądze na budowę pochodzą z pożyczki od rodziny jednego z partnerów, ale to drugi partner fizycznie buduje dom. Spędzasz weekendy na budowie, murujesz, malujesz, skręcasz meble. To jest konkretna wartość ekonomiczna.

Twój wysiłek fizyczny nie jest „darmową pomocą sąsiedzką”, jeśli żyliście w konkubinacie i planowaliście wspólną przyszłość. Gdy związek się rozpada, a dom zostaje przy byłej partnerce lub partnerze, masz prawo żądać zapłaty za wykonaną pracę. To tak, jakbyś był firmą budowlaną, której nikt nie zapłacił.

Jak wycenić własną robociznę?

Nie wystarczy powiedzieć „napracowałem się”. Sąd powoła biegłego z zakresu budownictwa i wyceny nieruchomości. Biegły oceni, o ile wzrosła wartość nieruchomości dzięki Twojej pracy. Ważne: nie odzyskasz rynkowej stawki za godzinę pracy fachowca, ale kwotę, o którą wzbogacił się właściciel nieruchomości.

Zanim pójdziesz do sądu, zrób prywatny kosztorys. Spisz dokładnie, co zrobiłeś. „Malowanie salonu” brzmi słabo, ale „Dwukrotne malowanie 40m2 ścian farbą lateksową wraz z gruntowaniem” to konkret dla biegłego.

Z życia wzięte – historia z wrocławskiej sali sądowej

Prowadziłem sprawę Pani Moniki. Sprzedała kawalerkę po babci i zainwestowała 150 tys. zł w wykończenie stanu deweloperskiego swojego partnera, Marka. Marek obiecywał ślub, więc Monika nie dbała o faktury – większość brał „na firmę” Marek, żeby odliczyć VAT. Byli „rodziną”.

Gdy Marek odszedł do innej, stwierdził, że Monika tylko „dokładała się do czynszu”, a pieniądze z kawalerki „przejadła”. Na szczęście Monika miała dowód przelewu 150 tys. zł na konto Marka z tytułem „na wykończenie mieszkania”. Sąd uznał to za bezpodstawne wzbogacenie. Bez tego tytułu przelewu? Marek mógłby twierdzić, że to była darowizna. Jeden dopisek w bankowości uratował jej oszczędności życia.

Przedawnienie roszczeń między byłymi partnerami

Czas działa na Twoją niekorzyść. Roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia przedawniają się co do zasady z upływem 10 lat (lub 6 lat według nowych przepisów, zależnie od momentu powstania roszczenia). Ale uwaga! Jeśli prowadzisz firmę i remont był związany z działalnością, termin może wynosić tylko 3 lata.

Nie czekaj, aż emocje opadną. Zbieranie dowodów po 5 latach jest koszmarem. Świadkowie zapominają, banki archiwizują dane, a zdjęcia z telefonu giną przy wymianie aparatu. Często konsultacja prawna na wczesnym etapie pozwala zabezpieczyć dowody, nawet jeśli do pozwu dojdzie później.

Rozliczenia po konkubinacie bywają bardziej skomplikowane niż podział majątku po rozwodzie, gdzie przepisy są jasne. Tutaj musimy konstruować pozew z chirurgiczną precyzją, opierając się na kodeksie cywilnym, a nie rodzinnym.

Chcesz zacząć działać, ale gubisz się w przepisach? Umów się na konsultację w mojej kancelarii we Wrocławiu. Ustalimy strategię i wycenimy Twoje szanse.