Rozliczenie pożytków z majątku – czynsz, zyski i walka o pieniądze

Rozwód to dopiero początek. Często prawdziwa wojna zaczyna się tam, gdzie kończą się emocje, a zaczynają pieniądze. Masz wrażenie, że Twój były partner traktuje Wasz wspólny majątek jak swój prywatny folwark? Nie jesteś w tym sam.

Wyobraź sobie sytuację: macie wspólne mieszkanie, Ty się wyprowadzasz, a on je wynajmuje i całą kasę chowa do kieszeni. Albo macie firmę, którą on prowadzi, a Ty po rozwodzie nie widzisz ani grosza z zysków. Czy to sprawiedliwe? Nie. Czy to zgodne z prawem? Absolutnie nie.

Dziś wyjaśnię Ci, jak wygląda rozliczenie pożytków z majątku wspólnego. Mówię tu o konkretnych pieniądzach, które leżą na stole, a Ty być może boisz się po nie sięgnąć. Jako adwokat rodzinny we Wrocławiu widziałem już setki takich spraw i wiem, jak skutecznie o to zawalczyć.

Mąż wynajmuje wspólne mieszkanie i bierze kasę?

To klasyk gatunku. Wyprowadziłaś się dla świętego spokoju, bo życie pod jednym dachem było koszmarem. Mieszkanie stoi puste, więc on – zaradny biznesmen – postanawia je wynająć. Lokatorzy płacą, a on traktuje ten przelew jako „rekompensatę” za to, że musi zajmować się lokalem.

Musisz wiedzieć jedno: dopóki nie dokonacie formalnego podziału majątku po rozwodzie, mieszkanie jest WSPÓLNE. To oznacza, że każdy dochód, jaki ono generuje, również powinien trafiać do wspólnego worka. Nie ma znaczenia, na czyje konto wpływa czynsz.

Prawo do połowy pożytków (czynszu)

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym (a w konsekwencji Kodeksem cywilnym), pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości ich udziałów.

Co to oznacza po ludzku? Jeśli macie równe udziały (a zazwyczaj tak jest, chyba że wniesiono o nierówne udziały w majątku wspólnym), to należy Ci się dokładnie połowa czynszu. Nie daj sobie wmówić, że skoro on „załatwiał najemcę”, to pieniądze są jego.

Rozliczenie zysków z okresu między rozwodem a podziałem

Często między rozwodem a podziałem majątku mijają lata. W tym czasie Wasze wspólne aktywa mogą pracować. Nie chodzi tylko o mieszkania. Może to być wspólna taksówka, maszyny budowlane albo udziały w spółkach.

Problem pojawia się często przy firmach. Jeśli prowadziliście działalność gospodarczą, która wchodziła w skład majątku wspólnego, to zyski wygenerowane po rozwodzie (ale oparte na wspólnym majątku) również podlegają rozliczeniu. Rozwód a firma to temat rzeka, ale zasada jest prosta: nie można bogacić się kosztem drugiego współwłaściciela.

💡 To może Cię zainteresować: Zastanawiasz się, jak wygląda kwestia inwestycji w cudzą własność? Przeczytaj o rozliczeniu nakładów z konkubinatu, bo mechanizmy bywają podobne.

Jak wyliczyć należną kwotę i odsetki?

Tu nie ma miejsca na zgadywanie. Sąd zazwyczaj powołuje biegłego, który wyliczy tzw. czysty dochód. Odejmujemy koszty utrzymania (czynsz do spółdzielni, podatki, niezbędne remonty) od przychodu. To, co zostaje, dzielimy na pół.

Ważna uwaga: możesz żądać odsetek ustawowych za opóźnienie. Ale uwaga – odsetki nie lecą „z automatu” od dnia rozwodu. Najczęściej liczymy je od momentu, kiedy wezwałaś byłego męża do zapłaty konkretnej kwoty. Dlatego tak ważne jest pisanie oficjalnych pism, a nie tylko wysyłanie SMS-ów.

Z życia wzięte – Historia z wrocławskiego sądu

Pamiętam sprawę Pani Marty. Jej mąż po rozwodzie przejął kontrolę nad ich wspólnym lokalem użytkowym w centrum Wrocławia. Wynajmował go zaprzyjaźnionej firmie za grosze (oficjalnie), a resztę brał „pod stołem”. Pani Marta była załamana, myślała, że nic nie udowodni.

W toku sprawy o podział majątku złożyliśmy wniosek o powołanie biegłego ds. szacowania nieruchomości. Biegły wyliczył, jaki czynsz rynkowy można było uzyskać z tego lokalu. Sąd nie dał wiary zaniżonym fakturom męża. Efekt? Pan musiał zwrócić Pani Marcie ponad 60 tysięcy złotych tytułem pożytków, które mógł i powinien był uzyskać, gospodarując racjonalnie.

Korzystanie z majątku ponad udział

A co, jeśli nikt nie wynajmuje mieszkania, ale były mąż mieszka w nim sam, zmienił zamki i nie wpuszcza Cię do środka? Ty musisz wynajmować coś na mieście, ponosząc koszty, a on żyje jak król na 80 metrach.

W takiej sytuacji również możesz domagać się pieniędzy. To roszczenie za korzystanie z rzeczy ponad swój udział. Jeśli mieszkanie z byłym mężem jest niemożliwe, bo on Cię wyrzucił, sąd może przyznać Ci odszkodowanie odpowiadające połowie rynkowego czynszu najmu takiego lokalu.

Chcesz zacząć działać, ale gubisz się w przepisach? Umów się na konsultację w mojej kancelarii we Wrocławiu. Ustalimy strategię i wycenimy Twoje szanse.