Kontakty w obecności kuratora – czy to wyrok na twoją relację z dzieckiem?

Wyobraź sobie, że chcesz spędzić czas ze swoim dzieckiem. Pobawić się klockami, pójść na spacer, po prostu być rodzicem. Ale nie jesteście sami. W rogu pokoju siedzi obca osoba z notatnikiem, która obserwuje każdy Twój ruch, słucha każdego słowa i ocenia każdą emocję.

Brzmi jak scenariusz filmu psychologicznego? Dla wielu moich klientów we Wrocławiu to szara rzeczywistość. Kontakty w obecności kuratora to jeden z najbardziej stresujących, ale czasem jedynych sposobów na utrzymanie więzi z dzieckiem w trakcie ostrego konfliktu okołorozwodowego.

Kiedy sąd ustala kontakty w obecności kuratora?

Sąd nie przydziela kuratora „z automatu”. To środek nadzwyczajny. Żeby Sąd zdecydował się na taki krok, musi mieć solidne podstawy, by twierdzić, że samodzielne spotkania rodzica z dzieckiem niosą ze sobą ryzyko. Bezpieczeństwo dziecka jest tutaj nadrzędną wartością, która przykrywa Twój komfort czy poczucie godności.

Często spotykam się z sytuacją, gdzie jeden rodzic składa wniosek o kontakty z kuratorem, traktując to jako formę kary dla byłego partnera. To błąd. Sąd analizuje fakty, a nie tylko życzenia skłóconych małżonków. Jeśli jednak sędzia uzna, że standardowe kontakty z dzieckiem są z jakiegoś powodu ryzykowne, kurator stanie w drzwiach.

Przesłanki: agresja, ryzyko uprowadzenia, brak więzi

Kiedy konkretnie zapala się czerwona lampka? Pierwszy i najczęstszy powód to uzasadniona obawa o przemoc – fizyczną lub psychiczną. Jeśli w rodzinie była Niebieska Karta lub toczą się sprawy karne, nadzór kuratora nad kontaktami jest niemal pewny.

Drugi powód to ryzyko, że rodzic zabierze dziecko i nie odda go po spotkaniu. W sprawach międzynarodowych lub przy silnym konflikcie, strach przed uprowadzeniem rodzicielskim jest realny. Kurator jest wtedy gwarantem, że dziecko wróci do domu.

Trzeci scenariusz jest mniej dramatyczny, ale równie trudny emocjonalnie. Chodzi o sytuację, gdy rodzic nie widział dziecka od lat. Nie ma między nimi więzi, dziecko traktuje ojca czy matkę jak obcego człowieka. Wtedy kurator pełni rolę „zderzaka” i pomocnika, który ma zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa podczas oswajania się z rodzicem.

Z życia wzięte – historia Pana Marka

Pamiętam sprawę Pana Marka. Przez dwa lata walczył z byłą żoną, która oskarżała go o agresję słowną. Sąd, „na wszelki wypadek”, ustalił kontakty w obecności kuratora sądowego. Początki były fatalne. Pan Marek był spięty, dziecko wyczuwało nerwową atmosferę, a kurator skrupulatnie notował każde potknięcie.

Zmieniliśmy strategię. Zamiast walczyć z systemem, Pan Marek zaczął przygotowywać plan na każde spotkanie: gry planszowe, wspólne rysowanie. Ignorował obecność osoby trzeciej. Po sześciu miesiącach kurator napisał w sprawozdaniu: „Więź silna, ojciec opiekuńczy, brak zagrożeń”. Na kolejnej rozprawie Sąd zniósł nadzór. Dzisiaj Pan Marek zabiera syna na wakacje, a tamten okres traktuje jak zły sen, który jednak musiał przetrwać.

To może Cię zainteresować: Egzekucja kontaktów z dzieckiem

Kto płaci za udział kuratora w spotkaniach?

Tu dochodzimy do bolesnej kwestii finansowej. Koszt kuratora przy kontaktach nie jest pokrywany przez państwo (chyba że strona zostanie zwolniona z kosztów sądowych, co w tych sprawach jest trudne). Płaci ten rodzic, który o kontakty wnosił, lub ten, którego zachowanie wymusiło nadzór – najczęściej jest to ojciec, choć nie jest to regułą.

Stawki są ryczałtowe i zależą od wysokości wynagrodzenia kuratorów sądowych. Obecnie jedna wizyta może kosztować kilkaset złotych. Jeśli spotkania są co tydzień, w skali miesiąca robi się z tego potężna suma. Często dochodzą do tego koszty dojazdu na kontakty, jeśli odbywają się one daleko od Twojego miejsca zamieszkania. To „podatek od braku zaufania”, który musisz płacić, by widzieć dziecko.

Gdzie odbywają się spotkania nadzorowane?

To zależy od decyzji Sądu. Najczęściej jest to miejsce zamieszkania dziecka (czyli zazwyczaj dom matki). To trudny teren dla ojca – wchodzi na terytorium „wroga”, a do tego jest obserwowany przez urzędnika. Atmosfera bywa gęsta.

Alternatywą są neutralne miejsca: sale zabaw, parki, a w skrajnych przypadkach specjalne pokoje spotkań w organizacjach pomocowych (np. KOPD). Sąd określa to precyzyjnie w postanowieniu. Nie możesz samowolnie zabrać dziecka do kina, jeśli w wyroku stoi „w miejscu zamieszkania małoletniego”.

Inni czytali również:

• Wywiad środowiskowy kuratora w sprawach o rozwód
• Władza rodzicielska – czym jest i jak ją ograniczyć?

Chcesz zacząć działać, ale gubisz się w przepisach? Umów się na konsultację w mojej kancelarii we Wrocławiu. Ustalimy strategię i wycenimy Twoje szanse.