⚠️ Adwokat Ostrzega na wstępie
Ignorowanie wezwania do uiszczenia zaliczki to najkrótsza droga do przegrania sprawy. Jeśli sąd wzywa Cię do wpłaty, a Ty milczysz, sędzia może pominąć dowód z opinii biegłego. W praktyce oznacza to, że Twoje racje (np. co do wartości mieszkania czy więzi z dzieckiem) nie zostaną potwierdzone, a wyrok zapadnie w oparciu o twierdzenia drugiej strony. Nie ryzykuj.
Wnosisz pozew, płacisz opłatę sądową i myślisz, że to koniec wydatków? Niestety, w sprawach rodzinnych to często dopiero początek. Kiedy emocje opadają, a zaczyna się walka na argumenty, często okazuje się, że sędzia – choćby był najmądrzejszy – nie zna się na wszystkim. Nie jest psychologiem ani rzeczoznawcą majątkowym.
Wtedy do gry wchodzi biegły sądowy. A biegły, jak każdy specjalista, nie pracuje za darmo. Tutaj pojawia się temat, który mrozi krew w żyłach wielu moim klientom: zaliczka na biegłego.
Koszty dowodów w sprawie rozwodowej – opinie biegłych
Dlaczego w ogóle musisz za to płacić? W polskim procesie cywilnym obowiązuje prosta zasada: chcesz coś udowodnić? Musisz za to zapłacić. Jeśli spieracie się o opiekę nad dziećmi, sąd niemal na pewno skieruje Was na badania. Jeśli walczycie o podział majątku, a nie możecie się dogadać co do wartości domu – potrzebny będzie rzeczoznawca.
Wielu klientów pyta mnie: „Panie Mecenasie, czy ile kosztuje rozwód w ostatecznym rozrachunku?”. Odpowiedź zawsze brzmi: to zależy od tego, jak bardzo będziecie się kłócić. Opinie biegłych to często najdroższy element całego procesu.
🎬 Wolisz oglądać zamiast czytać? Zobacz mój film:
Jak przygotować się na badanie przez psychologa w czasie rozwodu – czyli jak wygląda badanie w OZSS?
Kto wpłaca zaliczkę: powód czy pozwany?
Zasada jest teoretycznie prosta: płaci ten, kto wnosi o dowód. Jeśli to Ty twierdzisz, że mąż/żona nastawia dzieci przeciwko Tobie i wnosisz o badanie przez psychologów, sąd wezwie Ciebie do wpłaty.
Ale uwaga! W sprawach rodzinnych, zwłaszcza tych dotyczących dzieci, sąd często działa z urzędu (czyli z własnej inicjatywy). Wtedy sędzia może:
1. Obciążyć zaliczką obie strony po połowie (najczęstszy scenariusz przy OZSS).
2. Obciążyć tylko powoda, wychodząc z założenia, że to on „rozpętał burzę”.
3. Tymczasowo pokryć koszty ze Skarbu Państwa (bardzo rzadko, zazwyczaj gdy strony są zwolnione z kosztów).
To może Cię zainteresować: Alimenty na dziecko – od czego zależą, jak obliczyć ich wysokość?
Ile kosztuje wycena nieruchomości, a ile badanie OZSS?
Przejdźmy do konkretów, bo w sądzie „tanio” to pojęcie względne. Kwoty, które podam, są orientacyjne dla Wrocławia, ale dają obraz sytuacji.
Ile kosztuje biegły psycholog (OZSS)?
Zaliczka na OZSS (Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów) to zazwyczaj kwota rzędu 800 – 1200 zł. Często sąd dzieli to na pół, więc możesz dostać wezwanie na 400-600 zł. Pamiętaj jednak, że to tylko zaliczka. Jeśli badanie będzie skomplikowane, ostateczny rachunek może być wyższy.
Koszt wyceny mieszkania przez biegłego
Tutaj robi się drożej. Przy podziale majątku po rozwodzie, wycena standardowego mieszkania we Wrocławiu to koszt rzędu 1500 – 2500 zł. Jeśli w grę wchodzi dom, działki, czy przedsiębiorstwo, zaliczka może wynieść 3000 zł, 5000 zł, a nawet więcej.
♀ Rada dla Niej
Jeśli walczysz o alimenty i boisz się kosztów biegłego, pamiętaj, że w sprawach o alimenty strona dochodząca roszczeń jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych. Jednak przy rozwodzie (gdzie alimenty są tylko częścią) ta zasada nie działa automatycznie na całość! Nie bój się składać wniosku o zwolnienie z kosztów, jeśli Twoja sytuacja jest trudna.
♂ Rada dla Niego
Przy podziale majątku, jeśli wiesz, że wycena jest nieunikniona, nie graj na zwłokę, nie płacąc zaliczki. To tylko irytuje sędziego. Lepiej zapłacić i mieć realny wpływ na wybór rzeczoznawcy lub pytania do niego. Pamiętaj też, że ostatecznie koszty te są zazwyczaj rozliczane przy końcowym podziale, więc pieniądze te „wracają” w rozliczeniu.
Wniosek o zwolnienie z obowiązku wpłaty zaliczki
Czy można nie płacić? Tak, ale musisz wykazać, że jesteś w tak trudnej sytuacji finansowej, że wpłata zaliczki zagroziłaby utrzymaniu Twoim i Twojej rodziny.
To się nazywa wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Musisz wypełnić specjalny formularz (oświadczenie o stanie rodzinnym i majątku), dołączyć wyciągi z konta i rachunki. Sąd nie uwierzy „na słowo”. Jeśli jeździsz nowym autem, a wykazujesz zerowe dochody – zwolnienie z zaliczki Ci nie grozi. Co więcej, jeśli masz już adwokata z urzędu, nie oznacza to automatycznie, że nie musisz płacić za biegłych – to są dwie odrębne decyzje sądu.
To może Cię zainteresować: Rozwód z orzekaniem o winie – kiedy się opłaca i jak podjąć decyzję?
Z życia wzięte – historia z sali sądowej
Miałem klienta, Pana Tomasza. Sprawa o podział majątku. Jego żona twierdziła, że ich wspólny dom jest wart 1,5 miliona złotych. Tomasz wiedział, że dom jest w ruinie i wart góra 900 tysięcy. Sąd wezwał Tomasza do zaliczki na biegłego – 3000 zł. Tomasz się uniósł: „Nie będę płacił, to zdzierstwo!”. Mimo moich próśb, nie zapłacił w terminie.
Efekt? Sąd pominął dowód z opinii biegłego. Przyjął wartość… podaną przez żonę (bo Tomasz jej skutecznie nie podważył innym dowodem). Przy spłacie żony, Tomasz musiał oddać jej połowę z 1,5 miliona, zamiast połowy z 900 tysięcy. Oszczędził 3000 zł na zaliczce, stracił 300 tysięcy na wyroku. Nie bądź jak Tomasz.
📌 Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
1. Czy zaliczka na OZSS kto płaci, zależy od wyniku sprawy?
Wstępnie płaci ten, kogo wezwie sąd (zazwyczaj po połowie). W wyroku końcowym sąd rozlicza koszty. Jeśli wygrasz w 100%, druga strona powinna Ci zwrócić te koszty. W sprawach rodzinnych jednak sądy często znoszą koszty wzajemnie.
2. Ile czasu mam na wpłatę zaliczki?
Sąd zazwyczaj wyznacza termin 7 lub 14 dni. Jest to termin zawity – nie przekraczaj go! Jeśli nie masz pieniędzy „na już”, natychmiast złóż wniosek o przedłużenie terminu.
3. Co jeśli biegły wyceni swoją pracę taniej niż wynosiła zaliczka?
Nadpłata zostanie Ci zwrócona. Sąd po wydaniu opinii przesyła postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia biegłemu i jeśli została reszta – wraca ona na Twoje konto.
4. Czy mogę zapłacić zaliczkę w ratach?
Formalnie przepisy o zaliczkach tego nie przewidują wprost tak jak przy mandatach, ale możesz wnioskować do sądu o rozłożenie kosztów. Lepiej jednak złożyć wniosek o częściowe zwolnienie z kosztów.
5. Czy prywatna opinia rzeczoznawcy zastąpi biegłego sądowego?
Nie. Prywatna opinia to tylko „dokument prywatny” – traktowana jest jak Twoje stanowisko w sprawie. Jeśli druga strona się z nią nie zgodzi, sąd i tak powoła swojego biegłego.
Inni czytali również:
Chcesz zacząć działać, ale gubisz się w przepisach? Umów się na konsultację w mojej kancelarii we Wrocławiu. Ustalimy strategię i wycenimy Twoje szanse.
BOISZ SIĘ KOSZTÓW PROCESU? ZAPLANUJMY BUDŻET TWOJEJ SPRAWY RAZEM!
