Mieszkanie po babci a rozwód: Czy musisz się podzielić spadkiem?

Dostałeś spadek. Mieszkanie po ukochanej babci, działka od rodziców albo dom po wujku. To moment słodko-gorzki. Z jednej strony żegnasz bliską osobę, z drugiej – Twój majątek powiększa się o konkretną wartość. I tu w Twojej głowie (lub głowie Twojego małżonka) pojawia się pytanie: czy to jest „nasze”, czy tylko „moje”?

Wielu moich Klientów żyje w błędnym przekonaniu, że skoro mamy ślub i brak intercyzy, to absolutnie wszystko wrzucamy do jednego worka. Nic bardziej mylnego. Prawo rodzinne w Polsce jest tutaj dość precyzyjne, ale życie pisze scenariusze, które potrafią skomplikować najprostsze przepisy.

Dzisiaj wyjaśnię Ci prostym językiem, jak wygląda mieszkanie spadkowe a rozwód i co zrobić, byś nie obudził się z ręką w nocniku podczas podziału majątku.

Dziedziczenie w trakcie małżeństwa – majątek osobisty

Zacznijmy od fundamentu. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę wchodzą do majątku osobistego małżonka. Co to oznacza w praktyce?

Że jeśli Ty dziedziczysz mieszkanie po babci, to jest ono w 100% Twoje. Twój mąż lub żona nie ma do niego żadnych praw własnościowych z samego faktu bycia w małżeństwie. Nawet jeśli jesteście małżeństwem od 20 lat i macie wspólną kasę na wszystko.

Dzieje się tak z automatu. Nie musisz iść do notariusza podpisywać intercyzy, żeby to „zaklepać”. Warto jednak pamiętać o pewnych niuansach, które często omawiam przy okazji tematu rozdzielność majątkowa a rozwód, gdzie granice te są jeszcze wyraźniejsze.

Dlaczego mieszkanie „po babci” nie jest wspólne?

Ustawodawca uznał, że wola spadkodawcy (czyli np. Twojej babci) jest święta. Skoro babcia nie napisała w testamencie „zapisuję mieszkanie wnuczce Kasi i jej mężowi Tomkowi”, a jedynie „wnuczce Kasi”, to znaczy, że chciała obdarować tylko Ciebie.

To czy spadek wchodzi do majątku wspólnego, zależy więc niemal wyłącznie od woli zmarłego wyrażonej w testamencie. Przy dziedziczeniu ustawowym (gdy nie ma testamentu) zasada jest taka sama – dziedziczy krewny, a nie jego współmałżonek.

To może Cię zainteresować: Darowizny od rodziców a podział majątku

Pułapka: Wspólny remont mieszkania spadkowego

I tutaj dochodzimy do momentu, w którym sielanka się kończy, a zaczynają się problemy. Mieszkanie po babci zazwyczaj wymaga odświeżenia. Często jest to wręcz generalny remont mieszkania po babci, na który wydajecie wspólne oszczędności.

Wyobraź sobie sytuację z mojej kancelarii. „Z życia wzięte”.

Marek odziedziczył kawalerkę w centrum Wrocławia. Mieszkanie wymagało kapitalnego remontu. Jego żona, Ewa, wzięła na siebie organizację ekipy i, co ważniejsze, sfinansowała lwią część prac ze swojej premii rocznej oraz wspólnych oszczędności. Włożyli w to 120 tysięcy złotych. Mieszkanie zyskało na wartości drugie tyle. Pięć lat później, przy rozwodzie, Marek stwierdził: „Mieszkanie jest moje, dostałem je w spadku, więc Ewie nic się nie należy”. Sąd szybko wyprowadził go z błędu.

W momencie, gdy ładujecie wspólne pieniądze w nieruchomość należącą do jednego z Was, powstają tzw. nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty. I te nakłady trzeba rozliczyć. To jeden z najtrudniejszych elementów spraw, takich jak podział majątku po rozwodzie.

Jak odzyskać pieniądze włożone w lokal żony?

Kluczem są dowody. Jeśli Twój wkład finansowy podniósł wartość nieruchomości, masz prawo żądać zwrotu tych środków. To są właśnie wspomniane nakłady na spadek.

W sądzie będziemy musieli wykazać:

• Ile pieniędzy wypłynęło z konta wspólnego (lub Twojego osobistego).
• Na co konkretnie poszły te środki (faktury imienne są na wagę złota!).
• O ile wzrosła wartość mieszkania dzięki temu remontowi.

Często w takich sprawach konieczna jest opinia biegłego rzeczoznawcy, który wyceni wartość tych prac. Więcej o tym mechanizmie pisałem w artykule o nakładach z majątku osobistego, który warto przeczytać, jeśli jesteś w takiej sytuacji.

Pamiętaj, że emocje w sądzie nie grają roli – liczą się „papiry”. Jeśli remontowaliście „bez faktury”, u szwagra, udowodnienie kosztów będzie bardzo trudne, choć nie niemożliwe (zeznania świadków, zdjęcia przed/po).

Temat spadków w małżeństwie jest pełen niuansów. Często dotyczy też kwestii takich jak rozliczenie pożytków z majątku, o czym wielu zapomina. Każda sprawa jest inna, dlatego „Zasada Indywidualizacji” jest dla mnie kluczowa przy prowadzeniu spraw moich Klientów.

Inni czytali również:

• Mieszkanie z byłym mężem pod jednym dachem – jak żyć?
• Szczegółowy wpis o mieszkaniu po babci (z innej perspektywy)

Chcesz zacząć działać, ale gubisz się w przepisach? Umów się na konsultację w mojej kancelarii we Wrocławiu. Ustalimy strategię i wycenimy Twoje szanse.